Η ηγέτιδα της αντιπολίτευσης της Βενεζουέλας είχε ένα απλό μήνυμα για την ενεργειακή βιομηχανία των ΗΠΑ τον περασμένο Μάρτιο: Ελάτε να πάρετε το πετρέλαιό μας. Μιλώντας μέσω βίντεο σε στελέχη στο CERAWeek στο Χιούστον, η Mαρία Κορίνα Ματσάδο υποσχέθηκε ότι ο πετρελαϊκός τομέας της Βενεζουέλας, ο οποίος κρατικοποιήθηκε τη δεκαετία του 1970 και απαλλοτριώθηκε περαιτέρω υπό τον Ούγκο Τσάβες τη δεκαετία του 2000, θα ανοιχτεί στο ιδιωτικό κεφάλαιο. Η παραγωγή θα «ελέγχεται πλήρως από τον ιδιωτικό τομέα», τα περιουσιακά στοιχεία της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας Petróleos de Venezuela (PDVSA) θα δημοπρατηθούν και οι επενδυτές θα προστατεύονται από νέες συμβάσεις, καθώς και από διεθνή διαιτησία και εποπτεία από το ΔΝΤ και την Παγκόσμια Τράπεζα.
Η Ματσάδο μετέφερε το ίδιο μήνυμα στους επενδυτές τον περασμένο Οκτώβριο στην Ουάσινγκτον, σύμφωνα με τη Λουίζα Παλάθιος, την πρώην πρόεδρο της Citgo, του αμερικανικού βραχίονα διύλισης της PDVSA, η οποία τώρα εργάζεται στο Κέντρο Παγκόσμιας Ενεργειακής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Κολούμπια. «Έχω δει τους αριθμούς, έχω δει το σχέδιο», δήλωσε. Ενώ η Ματσάδο φαίνεται τώρα να έχει παραγκωνιστεί, το έπαθλο που προσέφερε, ο «ασύλληπτα τεράστιος» πετρελαϊκός πλούτος της Βενεζουέλας, παραμένει υπό διεκδίκηση ιδίως μετά την εκδίωξη του Νικολάς Μαδούρο από την εξουσία από τις ΗΠΑ το περασμένο Σαββατοκύριακο. Ωστόσο, η αποκατάσταση της πετρελαϊκής βιομηχανίας της Βενεζουέλας μετά από χρόνια διαφθοράς, κακοδιαχείρισης και παρακμής δεν θα είναι ούτε γρήγορη ούτε φθηνή.
Άνθρωποι του κλάδου προειδοποίησαν ότι θα μπορούσε να διαρκέσει χρόνια, και να κοστίσει δεκάδες ή και εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια, σε μια εποχή που οι αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες δέχονται πιέσεις από τις χαμηλότερες τιμές του αργού πετρελαίου.
Τι διακυβεύεται;
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η εξαγορά της πετρελαϊκής βιομηχανίας της Βενεζουέλας από τις ΗΠΑ θα δημιουργούσε «τεράστιο πλούτο» που θα μπορούσε να στηρίξει μια νέα κυβέρνηση και να αποζημιώσει τις αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες των οποίων τα περιουσιακά στοιχεία κατασχέθηκαν υπό τον Τσάβες.
Η Βενεζουέλα κατέχει περίπου το 17% των παγκόσμιων αποθεμάτων αργού πετρελαίου, αλλά η παραγωγή μειώθηκε κατά περισσότερο από 75% μεταξύ 2013 και 2020. Οι ΗΠΑ αντλούν πλέον 10 φορές περισσότερο πετρέλαιο. Ακόμα κι έτσι, η πρόσβαση στα κοιτάσματα της Βενεζουέλας θα βοηθούσε τις μεγάλες αμερικανικές εταιρείες να αναπληρώσουν τα αποθέματα και να παρέχουν αργό πετρέλαιο στα διυλιστήρια της ακτής του Κόλπου, τα οποία σχεδιάστηκαν πριν από δεκαετίες για να επεξεργάζονται πετρέλαιο από τη Βενεζουέλα, τον Καναδά και το Μεξικό, αντί για τις ελαφρύτερες ποιότητες σχιστολιθικού πετρελαίου που παράγονται εγχώρια. Οι εισαγωγές αργού πετρελαίου από τη Βενεζουέλα στις ΗΠΑ ήταν μόλις 135.000 βαρέλια την ημέρα (b/d) στο τέλος του περασμένου έτους, μειωμένες από 1,4 εκατ. b/d το 1998. Η Energy Aspects, μια εταιρεία συμβούλων, εκτίμησε ότι τα διυλιστήρια των ΗΠΑ θα μπορούσαν εύκολα να απορροφήσουν 1 εκατ. b/d επιπλέον. Οι αυξημένες ροές θα μείωναν επίσης την εξάρτηση από τον Καναδά, του οποίου οι εξαγωγές προς τις ΗΠΑ έχουν τριπλασιαστεί κατά την ίδια περίοδο. Ο έλεγχος της προσφοράς από τη Βενεζουέλα θα επέτρεπε επίσης στην Ουάσινγκτον να πιέσει την Κίνα, η οποία είναι αυτή τη στιγμή ο μεγαλύτερος αγοραστής του Καράκας. «Δεν πρόκειται να επιτρέψουμε στο δυτικό ημισφαίριο να γίνει βάση επιχειρήσεων για αντιπάλους, ανταγωνιστές και αντιπάλους των Ηνωμένων Πολιτειών, τόσο απλά», δήλωσε ο Μάρκο Ρούμπιο, υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, στην εκπομπή Meet the Press του NBC την Κυριακή.
Ποιος κερδίζει;
Η Λουίζα Παλάθιος υποστήριξε ότι οι κύριοι ωφελούμενοι θα πρέπει να είναι οι ίδιοι οι Βενεζολάνοι. «Το πετρέλαιο είναι κεντρικό σε αυτή την ιστορία, αλλά όχι απαραίτητα επειδή οι ΗΠΑ θέλουν να εξασφαλίσουν πετρελαϊκούς πόρους», είπε. «Ο τρόπος με τον οποίο αυτή η χώρα βγάζει τα προς το ζην στις διεθνείς αγορές είναι πουλώντας πετρέλαιο. Με την καταστροφή της πετρελαϊκής βιομηχανίας ήρθε και η καταστροφή της οικονομίας.»
Η αναζωογόνηση των εξαγωγών είναι απαραίτητη για την αποκατάσταση των δημοσιονομικών εσόδων, την αναζωογόνηση της οικονομίας και την επιβράδυνση της εξόδου μεταναστών σε όλη τη Λατινική Αμερική και προς τις ΗΠΑ, ένα επιχείρημα που είναι πιθανό να βρει απήχηση σε μια κυβέρνηση Τραμπ που επικεντρώνεται στη μετανάστευση. Η πώληση πετρελαίου στις ΗΠΑ αντί για την Κίνα θα βελτίωνε επίσης τη ροή μετρητών: μεγάλο μέρος των εξαγωγών προς το Πεκίνο χρησιμοποιείται για την εξυπηρέτηση τουλάχιστον 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε ανεξόφλητα δάνεια.