23/12/2018 - 15:18
Έκτακτο σχέδιο δράσης για όλους τους τομείς που αφορούν στην αποχώρηση της Βρετανίας από την Ε.Ε. επεξεργάζονται ήδη οι Βρυξέλλες, προ του κινδύνου το Brexit να υλοποιηθεί χωρίς επικύρωση της συμφωνίας που επιτεύχθηκε σε τεχνικό επίπεδο μεταξύ των 27 κρατών-μελών και του Λονδίνου.
Ήδη, η Κομισιόν ανακοίνωσε την εκπόνηση σχεδιασμού έκτακτης ανάγκης, στον οποίο περιλαμβάνονται 14 μέτρα, ενώ, όπως πληροφορείται ο «Φ», ανάλογοι σχεδιασμοί τυγχάνουν επεξεργασίας και για το καθεστώς που θα διέπει τις Bρετανικές Βάσεις στην Κύπρο, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι το ευρωπαϊκό κεκτημένο θα εξακολουθήσει να εφαρμόζεται για όσους ζουν, εργάζονται και διακινούνται, αλλά και για τα προϊόντα που παράγονται στο έδαφος των Βάσεων, στην περίπτωση που η Βρετανία αποχωρήσει από την Ε.Ε. χωρίς συμφωνία.
Όπως είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, το θέμα θα χειριστεί ο επικεφαλής διαπραγματευτής της Ε.Ε. Μισέλ Μπαρνιέ, καθώς οι Βρυξέλλες επιδιώκουν η όποια προσωρινή διευθέτηση με τη Βρετανία να είναι συνολική και να αφορά όλα τα ανοικτά μέτωπα. Στόχος είναι να αποφευχθούν διμερείς συμφωνίες επηρεαζόμενων κρατών-μελών (περιλαμβανομένης και της Κύπρου) με τη Βρετανία, καθώς σε μια τέτοια περίπτωση εκτιμάται ότι θα αποδυναμωνόταν η κοινή στάση της Ε.Ε. έναντι της συνολικής συμφωνίας αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου.
Άριστα ενημερωμένη πηγή ανέφερε στον «Φ» ότι στο πλαίσιο αυτό ο Μισέλ Μπαρνιέ και η ομάδα του προσανατολίζονται προς δύο κατευθύνσεις, σε σχέση με τις Βρετανικές Βάσεις:
- Είτε για προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας που επιτεύχθηκε σε τεχνικό επίπεδο, στο πλαίσιο της διαπραγμάτευσης μεταξύ της Βρετανίας και της Κύπρου, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της ομάδας Μπαρνιέ και του Συμβουλίου. Η εν λόγω συμφωνία αποτιμάται θετικά από τον ίδιο τον Πρόεδρο Αναστασιάδη (βλέπε άλλη στήλη), καθώς θεωρείται ότι έχει εκπληρώσει τους στόχους που τέθηκαν για εφαρμογή του κεκτημένου για όσους ζουν και εργάζονται στις Βάσεις. Παράλληλα, εκτιμάται ότι ενισχύει τον ρόλο της Κύπρου στην εφαρμογή του κεκτημένου εντός των Βάσεων, συγκριτικά με το Πρωτόκολλο 3 της Συνθήκης Προσχώρησης. Ωστόσο, όπως δημοσίευσε ο «Φ», η συμφωνία, προϊόν σκληρού συμβιβασμού, πέραν από τα θετικά της στοιχεία για ενίσχυση των τομέων στους οποίους η Κυπριακή Δημοκρατία θα έχει καθοριστικό ρόλο στην εφαρμογή του κεκτημένου, έχει και αδυναμίες με κυριότερη τη διατήρηση στα χέρια των Βρετανών της εφαρμογής του κεκτημένου σε σχέση με τα εξωτερικά σύνορα των Βάσεων.
- Είτε με προσωρινή διατήρηση του σημερινού καθεστώτος, δηλαδή του Πρωτοκόλλου 3 της Συνθήκης Προσχώρησης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Το Πρωτόκολλο 3 διασφαλίζει τα δικαιώματα των προσώπων που ζουν εργάζονται και διακινούνται στις Βάσεις, αλλά εκτιμάται ότι υστερεί σε σχέση με τη νέα συμφωνία που επιτεύχθηκε, καθώς αναθέτει την ευθύνη εφαρμογής του κεκτημένου, στους πλείστους τομείς, στους Βρετανούς, σε αντίθεση με τη νέα συμφωνία που επιτεύχθηκε.
Συγκλίνουσες πληροφορίες αναφέρουν ότι σε κάθε περίπτωση στόχος της ομάδας Μπαρνιέ είναι να διασφαλιστεί η συνέχιση της εφαρμογής του κεκτημένου στις Βάσεις, στο πλαίσιο των όρων εντολής που δόθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (βλέπε άλλη στήλη) και να μην υπάρξει «κενό» εάν και εφόσον η Βρετανία αποχωρήσει από την Ε.Ε. χωρίς να επικυρώσει τη συνολική συμφωνία για το Brexit.
Αναφορικά με τα 14 μέτρα που έχει ήδη κοινοποιήσει η Κομισιόν στην Επιτροπή Μονίμων Αντιπροσώπων (COREPER), οι Βρυξέλλες εστιάζονται στη διασφάλιση ότι στο υπαρκτό σενάριο αποχώρησης της Βρετανίας χωρίς συμφωνία με την Ε.Ε. δεν θα προκληθούν σοβαρές αναταράξεις για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις των 27 κρατών-μελών. Όπως ανακοίνωσε η Κομισιόν, «σε αυτούς τους τομείς περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, οι αεροπορικές μεταφορές, τα τελωνεία και η πολιτική για το κλίμα».
Τα μέτρα αυτά θα τεθούν σε εφαρμογή στις 30 Μαρτίου 2019, «προκειμένου να περιοριστούν οι σημαντικότερες ζημιές που θα προκληθούν σε αυτούς τους τομείς σε ένα σενάριο αποχώρησης (σ.σ. της Βρετανίας από την Ε.Ε.) χωρίς συμφωνία». Όπως επισημαίνει η Κομισιόν «τα μέτρα αυτά δεν θα μετριάσουν –και ούτε μπορούν να μετριάσουν– τον συνολικό αντίκτυπο ενός σεναρίου αποχώρησης χωρίς συμφωνία, ούτε αντισταθμίζουν κατά κανένα τρόπο την έλλειψη ετοιμότητας των ενδιαφερομένων, ούτε αναπαράγουν τα πλήρη οφέλη που απορρέουν από την ιδιότητα του μέλους της Ε.Ε. ή τους ίδιους όρους με εκείνους μιας ενδεχόμενης μεταβατικής περιόδου, όπως προβλέπεται στο σχέδιο της συμφωνίας αποχώρησης».
Σύμφωνα με την Κομισιόν «τα μέτρα περιορίζονται σε συγκεκριμένους τομείς, όπου είναι απολύτως αναγκαία η προστασία των ζωτικών συμφερόντων της Ε.Ε.», σημειώνοντας παράλληλα ότι κατά την εκπόνηση των μέτρων έκτακτης ανάγκης έχουν ληφθεί υπόψη οι θέσεις των «27». Η Κομισιόν θα συνεχίσει να εφαρμόζει το σχέδιο δράσης έκτακτης ανάγκης κατά τις επόμενες εβδομάδες και θα παρακολουθεί την ανάγκη για πρόσθετες ενέργειες, καθώς και θα συνεχίσει να στηρίζει τα κράτη-μέλη στις εργασίες τους για ετοιμότητα.
Στην Ειδική Επιτροπή η Λευκωσία
Σε περίπτωση κατά την οποία η Βρετανία εγκρίνει τη συνολική συμφωνία αποχώρησης, περιλαμβανομένου και του παραρτήματος που αφορά στις Βάσεις στην Κύπρο, τότε, όπως πληροφορείται ο «Φ», η Λευκωσία θα επιδιώξει να συμμετάσχει στην «Ειδική Επιτροπή» (specialized committee) που θα συσταθεί μεταξύ Ε.Ε. – Βρετανίας, προκειμένου να επιβλέψει την εφαρμογή του πλαισίου αποχώρησης. Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι ο ΥΠΕΞ Νίκος Χριστοδουλίδης έδωσε ήδη σαφείς οδηγίες προκειμένου η Λευκωσία να επιδιώξει να είναι παρούσα στις συζητήσεις, για προφανείς λόγους διασφάλισης της εφαρμογής της συμφωνίας σε σχέση με τις Βάσεις. Ο ΥΠΕΞ φέρεται να θεωρεί ότι η Λευκωσία πρέπει να είναι παρούσα και να παρακολουθεί βήμα προς βήμα την εφαρμογή της συμφωνίας αποχώρησης της Βρετανίας.
«Πετύχαμε τους στόχους μας»
Ικανοποίηση για το αποτέλεσμα της διαπραγμάτευσης σε σχέση με τη διατήρηση της εφαρμογής του ευρωπαϊκού κεκτημένου στις βρετανικές Βάσεις, συνεπεία της αποχώρησης της Βρετανίας από την Ε.Ε., διατυπώνει ο Πρόεδρος Αναστασιάδης, σε επιστολή προς τον διαπραγματευτή Μισέλ Μπαρνιέ.
Στην επιστολή, την οποία εξασφάλισε ο «Φ», ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αναφέρει χαρακτηριστικά: «Είμαι ικανοποιημένος που έχουμε συμφωνήσει σε ένα πρωτόκολλο επί της συμφωνίας αποχώρησης, που θα εξασφαλίσει τη συνέχιση της εφαρμογής της ευρωπαϊκής νομοθεσίας στις Βάσεις, διασφαλίζοντας τα δικαιώματα και τα συμφέροντα των Κυπρίων πολιτών που ζουν σε εκείνες τις περιοχές». Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας χαρακτηρίζει «καταλυτική» τη συμβολή του Μισέλ Μπαρνιέ και της ομάδας του και εκφράζει «ευχαριστίες και ευγνωμοσύνη» για το αποτέλεσμα της διαπραγμάτευσης.
Όπως είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας εξέφρασε την ικανοποίησή του και ενώπιον των πρέσβεων της Ε.Ε., στα τέλη Νοεμβρίου. Όπως πληροφορούμαστε, στο πλαίσιο της ομιλίας του (που δεν δόθηκε στη δημοσιότητα), ο Πρόεδρος Αναστασιάδης ανέφερε: «Οι στόχοι που τέθηκαν για τα πρόσωπα που ζουν και εργάζονται στις Βάσεις έχουν επιτευχθεί και η ομαλή εφαρμογή του κεκτημένου θα συνεχιστεί και μετά το Brexit, όπως προβλεπόταν πριν από το Πρωτόκολλο 3 της Συνθήκης Προσχώρησης της Κύπρου» στην Ε.Ε. Ο κ. Αναστασιάδης σημείωσε ακόμη ότι «είμαι πολύ ικανοποιημένος από το αποτέλεσμα που σχετίζεται με το θέμα των Βρετανικών Βάσεων στην Κύπρο, το οποίο αντιμετωπίσαμε έγκαιρα και με υπεύθυνο τρόπο». Πρόσθεσε ότι «με την πολύτιμη συνεισφορά της Κομισιόν και της ομάδας του Μισέλ Μπαρνιέ πετύχαμε να διασφαλίσουμε τη συνέχιση της εφαρμογής του κεκτημένου και βεβαίως τη διασφάλιση των δικαιωμάτων και συμφερόντων των Κυπρίων και άλλων Ευρωπαίων πολιτών που ζουν σε εκείνες τις περιοχές».
Σημειώνεται ότι η διαπραγμάτευση μεταξύ Κύπρου – Βρετανίας, της ομάδας Μπαρνιέ και του Συμβουλίου έγινε στο πλαίσιο σαφών όρων εντολής που είχαν εγκριθεί στο ανώτατο δυνατό επίπεδο, του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, γεγονός που καθόρισε ευκρινώς τον σκοπό των συζητήσεων και δεν επέτρεπε παρεκκλίσεις.
Οι εν λόγω όροι εντολής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου αναφέρουν: «Η Ένωση θα συμφωνήσει με το Ηνωμένο Βασίλειο στις διευθετήσεις αναφορικά με τις κυρίαρχες Βρετανικές Βάσεις στη Κύπρο και θα αναγνωρίσει από αυτή την άποψη τις διμερείς συμφωνίες και διευθετήσεις μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και του Ηνωμένου Βασιλείου, οι οποίες είναι συμβατές με τη νομοθεσία της Ε.Ε. και ειδικά σε σχέση με τη διασφάλιση των δικαιωμάτων εκείνων των Ευρωπαίων πολιτών που ζουν ή εργάζονται στις κυρίαρχες Βρετανικές Βάσεις». Αυτή η παράγραφος αντανακλά τους όρους εντολής που συμφωνήθηκαν από όλα τα κράτη-μέλη και, όπως είχε αποκαλύψει ο «Φ», η Κομισιόν φρόντισε να υποδείξει στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης ότι δεν θα μπορούσε να υποστηρίξει τίποτα πέραν τούτων, με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε σχέση με τη προσπάθεια που όντως κατέβαλε η Λευκωσία για περαιτέρω διεκδικήσεις.